Houden wij van Oranje?

GOOISE MEREN - Alle ogen zijn gericht op het WK 2026 in Canada, Mexico en de Verenigde Staten. Net als 32 jaar geleden is het Nederlands Elftal erbij om een gooi te doen naar de wereldtitel.

Oranje kent een rijke geschiedenis met hoogtepunten en teleurstellingen. Grote successen gingen steevast gepaard met massale vreugde-uitbarstingen. Denk aan volle pleinen, feestende supporters en de klassieker van André Hazes: Wij houden van Oranje. Maar houden we werkelijk van Oranje, of vooral van succes?

Wie tijdens de kwalificatiereeks een wedstrijd van het Nederlands Elftal bezocht, kan zich afvragen hoe groot die liefde nog is. In het stadion aan de Maas viel op dat de steun voor de ploeg van bondscoach Ronald Koeman beperkt was. Vooral in vergelijking met de Poolse supporters, die negentig minuten lang luidkeels achter hun team stonden.

Volksliederen

Tijdens de volksliederen klonk het Poolse gezang veel krachtiger dan het Nederlandse meezingen. Ook tijdens de wedstrijd bleef het contrast zichtbaar. Waar de Polen een breed repertoire aan liederen lieten horen, kwamen de Nederlandse supporters nauwelijks verder dan “Hup Holland Hup” en “Holland, Holland”. Toen Polen laat in de wedstrijd de gelijkmaker maakte, werd het zelfs opvallend stil aan Nederlandse zijde. Op basis van zo’n wedstrijd lijkt het alsof we vooral van Oranje houden wanneer er iets te vieren valt.

Bij clubvoetbal ligt dat anders. Wekelijks zien we hoe supporters hun ploeg door dik en dun steunen. Of het nu gaat om de F-side in Amsterdam, de S-side in Rotterdam of Vak P in Enschede, overal staan supporters die hun club onvoorwaardelijk steunen. Bij winst is het feest groot, maar ook bij tegenslag blijft de steun vaak aanwezig.

Oranjegevoel

Het WK is nu bijna twee weken onderweg en het Oranjegevoel begint wel steeds meer zichtbaar te worden. Waar het enthousiasme aanvankelijk wat op gang moest komen, wordt er inmiddels steeds vaker over het toernooi gesproken en groeit de aandacht voor het Nederlands elftal.

Toch zijn er factoren die het enthousiasme enigszins temperen. Zo worden verschillende wedstrijden op voor Nederlandse supporters ongunstige tijdstippen gespeeld. De laatste poulewedstrijd van Oranje wordt in de nacht van donderdag op vrijdag om 01.00 uur Nederlandse tijd gespeeld. Voor de echte voetbalfans zal dat geen reden zijn om af te haken, maar voor een breder publiek kan zo’n tijdstip wel invloed hebben op de mate waarin het toernooi leeft.

De verwachtingen rondom het Nederlands elftal zijn daarnaast realistisch. Analisten wijzen er geregeld op dat Nederland beschikt over veel kwaliteit, maar niet over een absolute wereldploeg. Veel internationals spelen bovendien niet altijd een hoofdrol bij hun clubs. Maar verklaart dat de afgenomen betrokkenheid?

Wie naar de geschiedenis kijkt, ziet dat de liefde voor Oranje vaak samenhangt met de prestaties. In 1974 veroverde het elftal van Rinus Michels en Johan Cruijff met het totaalvoetbal de wereld. Niet alleen Nederland, maar ook veel buitenlandse voetballiefhebbers vielen voor Oranje. Die bewondering bleef bestaan tot en met het WK van 1978.

1988

Daarna volgde een mindere periode, totdat Nederland in 1988 Europees kampioen werd. Onder leiding van Michels groeide Oranje opnieuw uit tot een succesverhaal. Het doelpunt van Marco van Basten, de kopbal van Ruud Gullit en de gestopte strafschop van Hans van Breukelen staan nog altijd in het collectieve geheugen gegrift. Heel Nederland vierde feest en zong uit volle borst: Wij houden van Oranje.

Misschien ligt daarin wel de kern van het verhaal. Nederlanders houden van Oranje wanneer er succes te vieren valt. Bij overwinningen staat het land massaal achter het elftal, maar bij tegenvallende prestaties verschijnen direct miljoenen bondscoaches met hun eigen mening.

Toch biedt die conclusie ook perspectief. Mocht Oranje tijdens het WK boven zichzelf uitstijgen en eindelijk, na drie verloren finales, wereldkampioen worden, dan zal heel Nederland weer massaal achter de ploeg staan. Dan klinkt overal hetzelfde lied: Wij houden van Oranje, ze zijn de ware kampioen.