Vaccinaties voor volwassenen: welke heb je nodig?

Als we aan vaccinaties denken, dwalen onze gedachten vaak af naar de kindertijd: de prikjes op het consultatiebureau die ons moesten beschermen tegen mazelen of de bof. Maar de noodzaak voor bescherming stopt niet als we volwassen worden. Je immuunsysteem, levensstijl en de wereld om je heen veranderen. Dit artikel legt uit waarom vaccinaties ook voor volwassenen belangrijk zijn en welke je misschien nodig hebt.

Waarom vaccinaties voor volwassenen belangrijk zijn

De bescherming van vaccinaties die je als kind hebt gekregen, kan na verloop van tijd afnemen. Dit betekent dat je weer vatbaar kunt worden voor ziektes waarvan je dacht dat je er immuun voor was. Een herhalingsprik, of booster, is dan nodig om je afweersysteem weer op scherp te zetten. Dit geldt voor verschillende ziekten waar we in Nederland standaard tegen vaccineren.

Daarnaast verandert je leven. Misschien ga je een verre reis maken naar een land waar andere ziektes heersen, of krijg je een baan waarbij je met kwetsbare mensen werkt. Ook kan je gezondheid veranderen naarmate je ouder wordt. Je weerstand neemt van nature iets af, waardoor je meer risico loopt op bepaalde infecties die voor jongere mensen minder ernstig zijn. Goed geïnformeerd zijn helpt je om je gezondheid in eigen hand te nemen.

De basis op orde: DTP herhaling

Een van de bekendste vaccinaties uit het Rijksvaccinatieprogramma is de DTP-prik. Deze beschermt je tegen drie serieuze ziekten: difterie, tetanus en polio. De meeste mensen krijgen hun laatste DTP-vaccinatie rond hun negende levensjaar. Deze biedt ongeveer tien jaar bescherming. Voor wie in Nederland blijft, is dat vaak voldoende.

Ga je echter op reis naar een land waar de hygiëne minder goed is of waar deze ziekten nog voorkomen, dan wordt een booster sterk aangeraden. Tetanus kun je bijvoorbeeld oplopen via een wondje door straatvuil. Zonder goede bescherming kan dit ernstige gevolgen hebben. Een DTP vaccinatie is daarom een standaard onderdeel van veel reisadviezen en zorgt ervoor dat je met een gerust hart op avontuur kunt.

Bescherming op latere leeftijd

Naarmate we ouder worden, wordt ons immuunsysteem minder efficiënt. Dit maakt ons kwetsbaarder voor infecties. Een goed voorbeeld hiervan is gordelroos (herpes zoster). Dit is een pijnlijke huiduitslag met blaasjes die wordt veroorzaakt door een reactivatie van het waterpokkenvirus. Vrijwel iedereen die waterpokken heeft gehad, draagt dit virus ongemerkt met zich mee.

Wanneer je weerstand vermindert, bijvoorbeeld door leeftijd of ziekte, kan het virus weer actief worden. Gordelroos kan naast de uitslag ook langdurige zenuwpijn veroorzaken, die maanden of zelfs jaren kan aanhouden. Gelukkig is het mogelijk om je hiertegen te beschermen. Informatie over een gordelroos vaccinatie kan je helpen te begrijpen wat de mogelijkheden zijn om deze vervelende aandoening te voorkomen, vooral als je de leeftijd van 50 jaar bent gepasseerd.

Denk ook aan deze situaties

Naast reisplannen en leeftijd zijn er meer momenten waarop het verstandig is om je vaccinatiestatus te controleren. Denk aan de jaarlijkse griepprik als je tot een risicogroep behoort, of een kinkhoestvaccinatie rondom een zwangerschap om pasgeboren baby’s te beschermen. Het is handig om een overzicht te hebben van momenten waarop je alert moet zijn.

• Voor een verre reis: Controleer altijd welke vaccinaties worden aanbevolen voor jouw bestemming.

• Bij een (diepe) wond: Een tetanusinjectie kan nodig zijn als je laatste booster lang geleden is.

• Rondom een zwangerschap: De 22-wekenprik beschermt je baby tegen kinkhoest.

• Bij het bereiken van de seniorleeftijd: Denk aan bescherming tegen griep, pneumokokken en gordelroos.

• Wanneer je met kwetsbare groepen werkt: In de zorg of het onderwijs kunnen extra vaccinaties van belang zijn.

Je vaccinaties op een rijtje krijgen

Het is verstandig om je gezondheid proactief te benaderen. Weten welke bescherming je hebt en welke je eventueel nodig hebt, is daar een belangrijk onderdeel van. Kijk eens in je oude vaccinatieboekje als je dat nog hebt, of raadpleeg je huisarts of een gespecialiseerde vaccinatiekliniek. Zij kunnen je een persoonlijk advies geven op basis van jouw leeftijd, gezondheid, beroep en reisplannen.

Door bewust bezig te zijn met je vaccinatiestatus zorg je niet alleen goed voor jezelf, maar ook voor de mensen om je heen. Het is een kleine moeite met een groot effect. Bespreek je persoonlijke situatie en wensen met een arts of reizigersadviseur om een weloverwogen keuze te maken.