Plaatsing van struikelstenen herdenkt 27 oorlogsslachtoffers

BUSSUM/NAARDEN - In Bussum en Naarden worden op woensdag 15 april 27 struikelstenen geplaatst ter nagedachtenis aan Joodse inwoners die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gedeporteerd. De plaatsingen vinden plaats op acht verschillende adressen en zijn openbaar toegankelijk voor belangstellenden.

Het programma begint om 09.30 uur op de Hooftlaan 13 in Bussum en eindigt rond 15.30 uur aan de Van Hall-laan 32 in Naarden. De stenen worden gelegd voor de voormalige woningen van de slachtoffers, als blijvende herinnering aan hun leven en lot.

De 27 personen voor wie nu stenen worden geplaatst, maken deel uit van een veel grotere groep slachtoffers uit de huidige gemeente Gooise Meren. In totaal werden tijdens de oorlog honderden Joodse inwoners weggevoerd, van wie er meer dan zeshonderd werden vermoord of zijn bezweken door honger, ziekte en uitputting. Van de groep die nu wordt herdacht, overleefden vijf mensen de verschrikkingen. De stenen worden geplaatst in de trottoirs voor de voormalige woonhuizen van de slachtoffers voordat die gedwongen werden naar Amsterdam te verhuizen ter voorbereiding op hun deportatie naar veelal eerst Westerbork en vervolgens de kampen in Duitsland en Polen.

Duitse en Oostenrijkse Joden

Bij de steenleggingen van 15 april gaat het vooral om gevluchte Duitse en Oostenrijkse Joden: de families Sigmund (Hooftlaan 13 Bussum, 09.30 uur), Heumann (Rubenslaan 29 Naarden, 10.15 uur), Sämann (Willemslaan 6 Bussum, 12.00 uur) en Bastheim (Willemslaan 6a Bussum, 12.30 uur). Het gezin Kurd (Koningslaan 47 Bussum, 14.00 uur) stamde van oorsprong uit Oostenrijk. De laatste steenlegging van 15 april betreft een verzetsstrijder - Henny Nijhof (Van Hall-laan 32 Naarden, 15.30 uur) - die onderduikhulp aan zijn Joodse buren moest bekopen met de dood in Dachau. De andere leggingen zijn op Gerard Doulaan 46A Naarden, 11.15 uur en Van Hall-laan 34 Naarden, 15.00 uur).

Het verhaal van de familie Sigmund is wel bijzonder. Vader Ernst Sigmund was in Duitsland inkoper van speelgoed in een warenhuis geweest. Na zijn vlucht naar Nederland ging hij opnieuw in het speelgoed, eerst als alleen handelaar en inkoper, daarna - toen inkopen steeds moeilijker werd - ook als producent. In zijn fabriek SIO in Overijssel rolde zo van alles aan houten speelgoed van de band, mede ontworpen en gekleurd door moeder Kätchen.

De struikelstenen zijn een initiatief van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig. De kleine stenen met een messing plaatje worden in het trottoir geplaatst en vermelden de naam en levensgegevens van het slachtoffer. Ze vormen een tastbare herinnering op de plek waar iemand voor de oorlog woonde. De plaatsingen (14 in Bussum en 13 in Naarden) gebeuren met instemming van de Joodse Gemeente Bussum en de gemeente Gooise Meren. Nabestaanden, bewoners en andere belangstellenden zijn welkom om de ceremonies bij te wonen. De levensverhalen van de slachtoffers voor wie struikelstenen worden geplaatst zijn te lezen op www.struikelstenengooisemeren.nl.