Een villa aan de Herenstraat en de Spiegelstraat

BUSSUM Vrijwel direct na de aanleg van de Oosterspoorlijn  en station Naarden-Bussum in 1874, werden er in het Spiegel villa’s gebouwd.  In 1876 liet de 52-jarige Geertruida Bakels uit Amsterdam, weduwe van Klaas de Leeuw, een villa bouwen op de hoek van de Spiegelstraat en de Herenstraat in Bussum. Het perceel aan de spoorlijn waarop de villa verrees, liep door tot halverwege de Spiegelstraat en was eerder in bezit van Jacob Majoor, de eigenaar van herberg De Rozenboom. Geertruida  noemde de villa om een onbekende reden Anni Colana. In mei 1877 betrok ze de villa met haar dochter Anna en haar schoonzoon  Nicolaas Vlachos met hun pasgeboren dochter Geertruida. Nicolaas was een Griek, die werkte als controleur van granen en zaadladingen.

Baron Wilhelm Creutz
Al in april 1878 ging de familie terug naar Amsterdam en kwam de villa te koop. De villa werd niet verkocht, maar het lukte wel hem te verhuren aan de 37-jarige baron Eduard Alexander Ferdinand Creutz en zijn 35-jarige jarige echtgenote  Jacqueline Thurkow. Zij kwamen uit Vrijenban in Zuid-Holland. Begin 1882 verhuisde dit echtpaar  naar Delft en in juni betrok Geertruida Bakels met haar dochter, schoonzoon en inmiddels vier kleinkinderen de villa opnieuw. Ook deze keer duurde het niet lang: in september 1883 vertrok de familie naar Nieuwer Amstel. De villa kwam opnieuw te koop en werd op 7 juli 1884 voor 12.100 gulden gekocht door de 67-jarige koopman in ruste Jan de Groot uit Amsterdam, die er met zijn 61-jarige vrouw Grietje Nieuhuijs ging wonen. In mei 1891 vertrok dit echtpaar naar Purmerend, hun geboortegrond. (Grietje werd geboren in Purmerend en Jan in Beemster.)

Hermann Schowe
De volgende eigenaar was de 48-jarige winkelier Hermann Schowe uit Amsterdam. Hij betrok de villa, die toen het adres Heerenstraat 8 had, in mei 1891 met zijn vrouw Hillegonda Glasius, die drie jaar later overleed. Schowe was bepaald niet onbemiddeld, want in 1897 kocht hij als belegging een dubbele villa met aangrenzend vier percelen bouwgrond aan de Heerenstraat. Hij hertrouwde in 1898 met de 35-jarige Maria van Driesum uit Leeuwarden.

In juli 1899 werd Schowe namens de Liberale Kiesvereniging in de gemeenteraad gekozen. In september 1902 werd hij benoemd tot wethouder en loco-burgemeester. In 1905 werd hij opnieuw in de gemeenteraad gekozen, maar toen wenste de inmiddels 66-jarige Schowe niet meer in aanmerking te komen als wethouder. Ook in 1911 werd Schowe herkozen. In oktober 1913 diende hij echter zijn ontslag in als lid van de gemeenteraad. Op 5 juni 1915 overleed hij.   

Familie Wark
In 1917 wilde de weduwe Schowe de villa verlaten.  In maart bleek er bij een openbare verkoping in herberg De Rozenboom door notaris Sijtse Scheffelaar Klots geen belangstelling voor de villa  te bestaan. Scheffelaar Klots liet daarop namens de weduwe de helft van het terrein aan de Spiegelstraat afsplitsen. Dit werd in vijf percelen aan verschillende eigenaars verkocht. Tegelijk zette hij de te verkopen villa met de resterende tuin korte tijd op naam van kandidaat-notaris H.W. van der Heide. De villa werd vervolgens  aangekocht door de ‘N.V. Maatschappij tot Exploitatie van onroerend goed Herwardink’ uit Amsterdam. Deze splitste het terrein opnieuw en verkocht de helft waarop de villa en het erf stonden aan de makelaar Hermann Heinrich Wark uit Amsterdam. De ouders van Wark, die tot dan toe sinds 1910 met vijf kinderen op het adres Ruthardlaan 33 hadden gewoond, betrokken de villa in juli 1917. Hermann voegde zich daar in augustus bij hen. Hij bewoonde een deel van de villa met een eigen ingang. De vorige bewoonster, de weduwe Schowe, overleed op 21 december 1917. In 1919 veranderde het huisnummer van de villa in 16.

Winkels
In 1924 verkocht Wark de villa aan de makelaar Johannes Jozef Vroom en de Amsterdamse koopman Levie Andries uit Amsterdam. Het gezin Wark verhuisde naar Huizerweg 1. Vroom en Andries lieten de villa slopen en splitsten de kavel in 11 percelen, waarop winkelpanden zouden verrijzen. In een fraai gebouw op de hoek van de Heerenstraat en de Spiegelstraat zouden vijf winkels worden ondergebracht, waaronder drogisterij Kwartel, die eerder aan de Brinklaan zat. Dit gebouw werd ontworpen door de architect A. Hooft uit Amsterdam en de eerste winkels erin openden al op 15 februari 1925 hun deuren. Het hoekgebouw en de meeste van de belendende winkels bestaan nog steeds.

Bronnen: persoons- en kadastergegevens uit het Archief Gooi- en Vechtstreek en gegevens uit De Gooi en Eemlander van 1876 t/m 1925.Foto’s bewerkt door Mark Nap, het Familie Album

Eric Bor, met dank aan Olga Minkema.

AC 1 Rechts villa Anni Colana in 1920. Links de bakkerij van J. Kamphuis, Spiegelstraat 3.

AC 2 De bebouwing aan de Spiegelstraat in 1920. Kavel 646 is Anni Colana. (Kadasterkaart Noord-Hollands Archief)

AC 3 Foto van de gemeenteraad uit 1908. Geheel links aan de raadstafel Hermann Schowe (foto Archief Gooi en Vechtstreek, fotocollectie Bussum)

AC 4 De hoek van de Herenstraat en de Spiegelstraat in 1927.